Dit jaar is het vijftig jaar geleden dat het instituut in Istanbul werd opgericht, onder de naam Nederlands Historisch-Archeologisch Instituut. Hiermee is het een van de oudste Nederlandse instituten in het buitenland. Om dit tiende lustrum te vieren vonden dit jaar verschillende activiteiten plaats. Zo was er op 16 en 17 oktober een lustrum-symposium over Osmaanse geschiedenis, met Nederlandse en Turkse sprekers. Dit werd afgesloten met een feestelijke cocktail op het instituut waarvoor alle vrienden en kennissen van het instituut in Turkije, van nu en uit de historie van het instituut, uitgenodigd waren.
In Nederland werd het lustrum op 22 november gevierd met een symposium met als titel ‘Het Oude Anatolië’. Een viertal lezingen over belangrijke Nederlandse en buitenlandse onderzoeksprojecten (prehistorische boeren in Noordwest Anatolië, de Hethietische hoofdstad Hattusha, de beelden en tumulus op de Nemrut-berg, en Troje) werd voorafgegaan door een historische schets van 50 jaar instituut door Fokke Gerritsen. Vanzelfsprekend werden daarbij de bezoeken door Prins Bernhard in 1958 en door Koningin Beatrix in 2007 gememoreerd. In Nederland werd het lustrum op 22 november gevierd met een symposium met als titel ‘Het Oude Anatolië’. Een viertal lezingen over belangrijke Nederlandse en buitenlandse onderzoeksprojecten (prehistorische boeren in Noordwest Anatolië, de Hethietische hoofdstad Hattusha, de beelden en tumulus op de Nemrut-berg, en Troje) werd voorafgegaan door een historische schets van 50 jaar instituut door Fokke Gerritsen. Vanzelfsprekend werden daarbij de bezoeken door Prins Bernhard in 1958 en door Koningin Beatrix in 2007 gememoreerd.

Opening door ZKH Prins Bernhard, 31 maart 1958

Het instituut heeft besloten om ter viering van het lustrum schenkingen te doen aan een zestal universiteitsbibliotheken in Turkije. Het gaat om boeken uit de eigen serie Publications de l’Institut Historique-Archéologique Néerlandais à Stamboul (PIHANS), en afleveringen van het tijdschrift Anatolica.
Twee universiteiten die boeken ontvangen zijn in 2007 of 2008 met archeologie-opleidingen begonnen (Harran Universiteit in Şanlıurfa in het zuiden van Turkije en Koç Universiteit in Istanbul). Verder zijn drie provinciale universiteiten gekozen waar de studie van het oude Anatolië met enthousiasme beoefend wordt, maar waar de financiële mogelijkheden voor de aanschaf van boeken beperkt is (Yüzüncü Yıl Universiteit in Van in het oosten, Uludağ Universiteit in Bursa in het westen en Trakya Universiteit in Edirne in het Europese deel van Turkije). Tenslotte is de Universiteit van Ankara gekozen dat sinds jaar en dag een centrum van Hethietologisch en Assyriologisch onderzoek is, en goede contacten onderhoudt met de Assyriologen bij het NINO en de Universiteit Leiden.

ga naar: begin - NIT 50 jaar - boekenschenkingen - Barcın Höyük 2008 - onderzoek Uslu - afscheid Kiel - prijswinnaars -  catalogus online - symposia en lezingen

De opgravingscampagne op Barcın Höyük liep dit jaar slechts twee weken, veel korter dan een normale zomercampagne. Toch hebben we heel wat bereikt. Met het oog op een tussentijdse publicatie van de eerste resultaten van het onderzoeksproject zijn verschillende materiaalcategorieën geanalyseerd. Het gaat om het prehistorische aardewerk en de vuurstenen werktuigen, door respectievelijk Laurens Thissen uit Amsterdam en Ivan Gatsov en Pepa Nedelcheva uit Sofia (BG). De menselijke skeletten, uit het Byzantijnse grafveld en uit de prehistorische nederzetting, zijn onderzocht door Jessica Pearson uit Liverpool. Aangezien de vondsten worden opgeslagen in een depot in de buurt van de opgraving, en niet meegenomen kunnen worden naar het instituut in Istanbul of de buitenlandse universiteit van een specialist, zijn zogenaamde studieseizoenen nodig voor de analyse van het materiaal. Dit voorkomt dat er een grote berg onuitgewerkt materiaal blijft liggen.

Ter voorbereiding op toekomstige seizoenen zijn we ook in het veld zelf bezig geweest, waarbij we ons voornamelijk hebben gericht op de Byzantijnse resten. In een van de opgravingsputten waar we volgend jaar de prehistorische bewoningslagen willen onderzoeken zijn een achttal Byzantijnse graven opgegraven, waardoor we beter inzicht hebben gekregen in de duur van gebruik van het grafveld en de begrafenisgebruiken. Bovendien is er op een deel van de site waar nog helemaal geen onderzoek heeft plaats gevonden een ‘site survey’ uitgevoerd onder leiding van de Griekse Byzantinoloog Anestis Valisakeris. Hierbij zijn, zonder te graven, scherven opgeraapt die door ploegen naar het oppervlak zijn gekomen. De datering van deze scherven geeft een indruk van de datering van de bewoningssporen onder de grond. Anestis probeert met deze methode de beste plek op de site te vinden om volgend jaar naar Laat Romeinse en Byzantijnse lagen te gaan graven. 

Opgraving Barcın Höyük  2008

Opgraving Kumartepe 1983

Homerus heeft als grondlegger van de Europese poëzie de basis gelegd voor een Europese culturele identiteit. Generaties Duitsers, Britten, Fransen of Nederlanders hebben dit op school meegekregen. Maar de lijnen die van Homerus naar de hedendaagse west-Europese literatuur getrokken worden zijn niet de enige. Een groeiend bewijstzijn in het laat-Osmaanse Rijk van het Homerische erfgoed mondde in het vroeg-republikeinse Turkije uit in maatschappelijke stromingen die Homerus niet als oer-Europeaan maar als oer-Anatoliër claimden. De opgravingen in Troje vanaf 1871 door Heinrich Schliemann en zijn opvolgers waren een belangrijke bron van inspiratie.
De 19de en 20ste eeuwse geschiedenis van de perceptie en toe-eigening van Homerus in Turkije is het onderwerp van een promotieonderzoek dat Günay Uslu kort geleden aan de Universiteit van Amsterdam begonnen is. In het voorjaar van 2008 verbleef Günay als NIT-fellow op het instituut, om aan haar Osmaans-Turkse kennis te werken en bronnen in het archief van het archeologisch museum te bestuderen. In oktober was zij terug in Istanbul, samen met haar promotor Pim den Boer, hoogleraar geschiedenis van de Europese cultuur. Beiden gaven lezingen, over de geschiedenis van de perceptie van Homerus in respectievelijk Europa en Turkije.

Vertaling van de Odyssee in het Turks (1941)

ga naar: begin - NIT 50 jaar - boekenschenkingen - Barcın Höyük 2008 - onderzoek Uslu - afscheid Kiel - prijswinnaars -  catalogus online - symposia en lezingen

De Osmanist, Balkan-kenner en architectuurhistoricus Machiel Kiel heeft in de periode 2004-2005 het instituut geleid als interim-directeur. Eerder was hij verbonden aan de Universiteit Utrecht en de Ludwig-Maximilians-Universität in München. Na zijn aanstelling in Istanbul is Machiel volop actief gebleven in Istanbul, met het doen van archief-onderzoek, het publiceren van wetenschappelijke artikelen en het geven van colleges Islamitische architectuurgeschiedenis aan de Istanbul Techical University. Met zijn grote bekendheid in de academische wereld is Machiel een belangrijke steun geweest voor de medewerkers die in 2006 in het instituut begonnen, Fokke Gerritsen en Funda Demir. Recent heeft hij echter besloten Istanbul te verlaten en zich in Bonn te vestigen.
Op 27 juni heeft een druk bezocht afscheidsymposium plaats gevonden, waar een internationaal gezelschap van collega’s en leerlingen van Machiel sprak. De lezingen worden momenteel omgewerkt tot artikelen die gebundeld als een NINO-uitgave zullen verschijnen.

Machiel Kiel

NIT is trots dat twee personen die nauw bij het instituut betrokken zijn kort geleden ieder een prijs hebben gewonnen! Voormalig directeur Machiel Kiel heeft in november 2008 voor zijn wetenschappelijke oeuvre de prestigieuze IRCICA Award for Excellence in Research ontvangen, ‘in recognition of his pioneering contribution to the recording, the study and the conservation of Islamic architectural monuments, particularly the Ottoman architectural heritage in the Balkan region’. IRCICA is een belangrijke internationale organisatie op het gebied van onderzoek naar Islamitische geschiedenis, kunst en cultuur.
De Fonds voor de Letteren Vertaalprijs 2008 is toegekend aan literair vertaalster Hanneke van der Heijden, voor wie de NIT bibliotheek een vaste werkplek is. Hanneke en haar collega en mede-prijswinnaar Magreet Dorleijn worden door de jury geroemd om de kwaliteit van hun vertalingen en voor de wijze waarop zijn de Turkse literatuur voor een Nederlands publiek toegankelijk maken.

In verschillende afleveringen van deze Nieuwsbrief is bericht over de ontwikkelingen in de NIT bibliotheek. Ook in de afgelopen maanden is er veel werk verzet onder leiding van bibliothecaresse Gülten Yıldız. Tijdens de zomersluiting zijn zesduizend boeken van nieuwe etiketten en magneetstrips voorzien en volgens de nieuwe classificatie weer op de planken gezet. Dat betekent dat er tijdelijk twee systemen gebruikt worden, waarbij de boeken die nog niet in de digitale catalogus zijn opgenomen apart gerangschikt staan. Het is de verwachting dat na de zomer van 2009 alle boeken hun nieuwe labels en plek zullen hebben gekregen.
Sinds enige maanden is de catalogus ook online te raadplegen (klik hier). Dit is momenteel nog een testversie. Samen met het bedrijf dat de catalogussoftware heeft ontwikkeld wordt constant gewerkt aan het verbeteren van de zoekfuncties, met name voor titels die speciale karakters uit het Turkse alfabet gebruiken.
Een volgende stap is om een koppeling tot stand te brengen met de online catalogi van de Nederlandse instituten in Rome en Athene, die sinds enige tijd al tegelijkertijd doorzoekbaar zijn (klik hier). Het plan is om op den duur alle bibliotheekcatalogi van de Nederlandse instituten rond de Middelandse Zee met elkaar te verbinden.

Reorganisatie en nieuwe situatie zomer 2008

De eerste boeken zijn gearriveerd!

De bibliotheek rond 1980

ga naar: begin - NIT 50 jaar - boekenschenkingen - Barcın Höyük 2008 - onderzoek Uslu - afscheid Kiel - prijswinnaars -  catalogus online - symposia en lezingen

Het voor het publiek meest zichtbare deel van het werk van het instituut zijn de symposia en lezingen die georganiseerd worden, vaak in samenwerking met Nederlandse en Turkse partners. Het lustrumjaar gaf aanleiding tot de organisatie van vooral symposia. Zo kwamen op 25 en 26 juni meer dan dertig sprekers uit 9 verschillende landen in Europa en het Midden Oosten samen op het instituut voor een symposium over 'oost' en 'west' in literatuur en geschiedenis sinds de Middeleeuwen.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste publieke activtiteiten in 2008. Over elke activiteit vindt u hier (rechterkolom) meer informatie. Voor 2009 staan verschillende nieuwe wetenschappelijke bijeenkomsten op stapel.

24/1 Symposium

11-12/4 Symposium & workshop

6/5 Lezing

16/6 Lezing

25-26/6 Symposium

27/6 Symposium

16-17/10 Symposium

23/10 Lezingen

22/11 Symposium

ga naar: begin - NIT 50 jaar - boekenschenkingen - Barcın Höyük 2008 - onderzoek Uslu - afscheid Kiel - prijswinnaars -  catalogus online - symposia en lezingen